Welkom

Onlangs kreeg ik bij toeval een paar oude schoolschriftjes in handen. Op het etiket stond in prachtig verbonden schrift:

Rijkje was 11 jaar oud toen ze in dit schriftje werkte en zat in de bovenbouw van de lagere school. Rijkje had geluk:...

Het kan je niet ontgaan zijn: de kerndoelen voor Nederlands zijn vernieuwd. Opvallend genoeg gaat het weinig over het spiksplinternieuwe kerndoel 6: inzicht in taal als systeem. Een gemiste kans, volgens Katinka de Croon en Jantien Dhont. In dit artikel nemen zij je mee in de werkelijk wonderschone wereld van taal e...

Vijftien jaar lang was Milouska het energieke gezicht van het Jeugdjournaal. Ze vond het “onwijs leuk om vaak op basisscholen met kinderen te praten.” In die tijd ontdekte ze dat ze voor sommige kinderen een rolmodel was. Zoals voor een meisje uit een medisch opvanghuis: “Ik vind het heel fijn als ik u op televisie ...

Gedurende de 50 jaar van haar bestaan heeft de taalronde een steeds grotere plek in het onderwijs gekregen en is zij op veel scholen een vast onderdeel van het curriculum geworden. De taalronde staat daarin niet meer op zichzelf, maar wordt ingebed in taalrijke onderwijsaanpakken. In dit artikel belicht Hieke van Ti...

Mijn zoon Jago [Djeego] en ik vormen een hecht team met z’n tweeën, wij hebben een sterke band en ik ben gezegend met zo’n vrolijk kind. Toen hij vier was kreeg ik de keuze voorgelegd: zou hij naar het speciaal onderwijs gaan, of naar het regulier onderwijs? Vanwege de groepsgrootte, de extra aandacht en omdat Jago ...

Misschien moest je de titel twee keer lezen of heb je de betekenis van ‘panacee’ gegoogeld. Je ontdekte dat dit verwijst naar een oplossing voor alle denkbeeldige kwalen. Bij herlezing van de titel begreep je dat dit artikel draait om de vraag of close reading alle problemen in ons leesonderwijs kan oplossen. Als je...

En weer zie ik mezelf zuchtend en verveeld in de lerarenhandleiding kijken. Welke les hebben de methodemakers nu weer bedacht? Een invulopdracht die, jammer genoeg, niet helemaal binnen de belevingswereld van de leerlingen past. Niet echt interessant of boeiend. Ik hoor in gedachten al het gepuf van de leerlingen al...

Langere tijd met leerlingen lezen, schrijven en praten vergroot hun kennis van de wereld en daarmee ook hun begrip van teksten over dat onderwerp. Ook werk je aan duurzame woordenschatontwikkeling van de begrippen en woorden die in je thema aan de orde komen.

Het thema van deze keer is ... want dieren zijn preci...

Woorden brengen gevoelens tot rust. Dat is wat neurowetenschapper Dan Siegel samenvat met de bekende uitspraak ‘Name it to tame it’. Wanneer een emotie de juiste naam krijgt, daalt de activiteit van het alarmsysteem in het brein – de amygdala - en komt er weer ruimte voor denken, leren en oplossingen.

Ik vertel ...

Binnen de minor Oudere kind van de Marnix Academie in Utrecht onderzochten studenten welke typen gesprekken er worden gevoerd in hun praktijk en welke gespreksvaardigheden worden ingezet om leerlingen aan het denken te zetten. In dit artikel vertellen studenten Sanne en Eva de Vreede en docent Evelien Burema waarom ...

In de kerndoelen is veel aandacht voor productieve taalvaardigheid. En terecht: kinderen worden taalvaardiger door te lezen en te luisteren én door zelf te spreken en te schrijven. In deze rubriek geven we praktische voorbeelden, aansluitend bij de kerndoelen.

Deze activiteiten passen onder andere bij de kerndoe...

Lezen op de pabo is geen bijzaak; het is de basis van alles wat we later aan kinderen willen doorgeven. Vanaf dag één dompelen we onze studenten onder in de wereld van het kinderboek en stimuleren we op diverse manieren hun ontwikkeling tot leesstimulerende leraar. Wanneer je zelf een enthousiaste lezer bent, kun je...

Evert Zoutewelle sloot, na twee jaar praktijkonderzoek, in juli 2025 zijn primoraat af op Openbare Basisschool Passe-Partout (Stichting BOOR), te Rotterdam. Hij onderzocht hoe effectief taalonderwijs geboden kan worden aan meertalige en anderstalige kleuters.

Wat is een primoraat?

Een primoraat is een bewegi...

In de 2/3-groep van leerkrachten Lotte Blom en Marieke Ploeger wordt het taalonderwijs verbonden aan het spelverhaal van de groep. Vanuit een interessant thema komen lees- en schrijfactiviteiten en mondelinge communicatie aan bod. In dit artikel verkennen we hoe dat eruitziet in de dagelijkse praktijk.

Niet alle kinderen komen de school binnen met dezelfde taalbasis. Voor nieuwkomers en leerlingen met een minder rijke taalervaring wordt begrip van verhalen pas mogelijk wanneer taal en structuur zichtbaar worden gemaakt. Expliciete, visuele taalsteun is daarmee geen extra, maar een voorwaarde voor leren. In dit art...

Haar grenzeloze verwondering over het gedrag van andere diersoorten dan mensen bracht Lotte Stegeman op het idee om Slimmer dan je denkt te schrijven. In dit verhalende non-fictieboek fileren dieren het begrip ‘mensenslim’.

In deze editie:

• Onze redacteur is enthousiast over...
• Kindertekst van Rijke uit 1908.

Voor dit nummer vind ik het wel leuk om jullie eens mee te nemen voor een kijkje achter de schermen. De inhoud van ieder nummer plannen wij al maanden van tevoren, waarna een periode van schrijven, redigeren, schaven en eindredactie plaatsvindt, voordat het nummer naar de vormgever en naar de drukker gaat. Maar hoe ...

Dat spelen in de natuur goed is voor de lichamelijke ontwikkeling van jonge kinderen, weten we eigenlijk allemaal wel. Maar dat onderwijs in de natuur ook de taalontwikkeling van kinderen kan stimuleren, is minder bekend. Jannette Prins en Janneke Hagenaar beschrijven hoe je de natuur kunt benutten als rijke taalomg...

“Een ongelofelijk grote, ongelofelijk gevaarlijke leguaan is een van de heerlijkste prentenboeken van 2024, betekenisvol en licht,” schreef Edward van de Vendel over dit boek van Pim Lammers. Hij is niet de enige die onder de indruk is van dit verhaal. Pim wint er zijn tweede Zilveren Griffel mee. In 2017 was hij de...

Kinderen die meer plezier hebben in lezen, pakken vaker uit zichzelf een boek en worden uiteindelijk betere lezers dan kinderen die niet van lezen houden. Reina Loonstra beschrijft hoe je leesplezier al vanaf het begin van de leesontwikkeling kunt stimuleren met de boeken uit de serie Tijgerlezen.

Onlangs keken we de halve finale van Holland’s Got Talent, waarin een acrobatenduo met grote ringen naar huis gestuurd werd. Ik zei dat ze helaas moesten ophoepelen. Mijn vrouw en Dimar rolden met hun ogen, Novan was verontwaardigd over mijn gebrek aan empathie, maar ook geamuseerd.

Ik denk dat Novans gevoel voo...

De Taalschool in Panningen werkt met kennisrijke thema’s. Leerlingen vertrekken na een jaar met veel algemene kennis, en kunnen goed spreken, lezen en schrijven in het Nederlands. Hoe pakt deze school dit aan? Daisy Mertens legt dat in dit interview uit aan de hand van het thema Groei en ontwikkeling.

Afgelopen schooljaar heb ik op een school midden in de natuur gewerkt. Een plek met veel groen, verschillende vogels en op zijn tijd een eekhoorn. Naast de school ligt een weiland waar pensioenkoeien grazen. Fantastisch!

Omdat ik nu voor de invalpool werk, kan ik overal binnen Scholengroep Proceon gestationeerd ...

Langere tijd met leerlingen lezen, schrijven en praten vergroot hun kennis van de wereld en daarmee ook hun begrip van teksten over dat onderwerp. Ook werk je aan duurzame woordenschatontwikkeling van de begrippen en woorden die in je thema aan de orde komen.

Het thema van deze keer is Onzichtbaar. 

Download...

Stralend leest ze haar drietalige gedicht voor, in het Chinees, Engels en Nederlands. Dit bedeesde meisje staat ineens apetrots haar tekst voor te dragen. Luna heet ze en ze zit in groep 6 van een basisschool in Utrecht, waar ik dit voorjaar Schoolschrijver was. Mijn missie is de motivatie in lezen en schrijven aan ...

“Ik vind het prima als ze alleen maar strips lezen. Het gaat mij erom dát ze lezen,” hoorde ik een leerkracht van groep 8 zeggen. Is het een verstandige keuze om kinderen op school de vrije keuze te geven en hen toe te staan alleen strips te lezen? Het gefundeerde antwoord is: nee. Als je de leesontwikkeling optimaa...

In de definitieve conceptkerndoelen is veel aandacht voor productieve taalvaardigheid. En terecht: kinderen worden taalvaardiger door te lezen en te luisteren én door zelf te spreken en te schrijven. In deze rubriek geven we praktische voorbeelden, aansluitend bij de definitieve conceptkerndoelen.

Deze activitei...

Bij ons op de Pabo-HvA leren we studenten hoe natuuronderwijs en taal elkaar kunnen versterken. Uit onderzoek blijkt dat begrijpend lezen sterk samenhangt met natuurwetenschappelijk redeneren. Taalonderwijs kan dus een belangrijke rol spelen bij het beter begrijpen van natuur- en techniekonderwerpen.

Stel je bijvoo...

Fae van der Weijden promoveerde op 22 januari 2025 aan de Universiteit van Amsterdam op haar onderzoek naar de effectiviteit van de leesinterventie Bouw! in de praktijk.

Wat was de aanleiding voor je onderzoek?

De vroege leesinterventie Bouw! wordt tegenwoordig op 80% van de Nederlandse basisscholen gebruikt...

Een goedgekozen prentenboek biedt veel mogelijkheden om taaldoelen te verbinden aan spel. In dit artikel zien we twee voorbeelden: Boer Boris in de peutergroep en Dotties eieren in de kleutergroep.

“Hoe was het vandaag op school?” is een vraag waar veel kinderen geen antwoord op weten. Op basisschool Tarcisius in Heerlen hebben ze daar iets op bedacht: leerlingen vertellen in hun eigen podcast wat hen bezighoudt, wat ze leren en beleven. Samen met maker Roel Peijs ontdekken ze hun talenten, groeien ze in spree...

Je lijf heb je altijd bij je. Het is een mooi startpunt om je leerlingen de wereld te laten ontdekken. Ook de wereld van de taal.

In deze editie:

• Onze redacteur is enthousiast over...
• Kindertekst van Zoë over de vrouwenstrijd.

Via sociale media word ik op dit moment overspoeld door berichten over AI. Ook in het (taal-) onderwijs gaat AI een steeds grotere rol spelen, dus we kunnen er niet omheen om in MeerTaal aandacht te besteden aan deze ontwikkeling. Moeten we AI vermijden of omarmen? Je hoort veel negatieve geluiden over AI. Er zijn g...

Kinderen die op jonge leeftijd de ruimte krijgen om spontaan te spellen, ontwikkelen later sterkere lees- en spellingvaardigheden. Al vanaf 2,5 jaar laten kinderen spontane spelling zien door ‘alsof’ te schrijven en lezen in hun spel. Hoe herken je deze uiting van beginnende geletterdheid? En op welke manier kun je ...