Tijdschrift MeerTaal

In 2012 was Nederland internationaal gezien nog één van de koplopers op het gebied van leesvaardigheid. Helaas zijn in tien jaar tijd de prestaties van onze leerlingen dusdanig gekelderd dat we nu onderaan bungelen in Europa. Dat dat zorgelijk is, staat buiten kijf. Met de opkomst van AI is kritisch lezen, het kunne...

In 2025 zijn de kerndoelen voor het onderwijs geactualiseerd. Ook het handschrift krijgt daarin een duidelijke, concrete plek en is terug te vinden onder kerndoel 3, teksten produceren binnen Nederlands. Veel leerkrachten worstelen ermee om handschrift een plek te geven binnen een samenhangend curriculum. In dit art...

De kans dat je Tims taaltalent nog nooit bent tegengekomen, is klein. Tim zet zijn taaltalent in voor zwakkeren in de samenleving, zowel volwassen als kinderen. Hij was in 2013 al betrokken bij Zeg dag tegen pesten. Jaren later ijverde hij voor een nieuw kinderpardon en maakte hij de documentaire Terug naar je eige ...

Naast de nieuwe kerndoelen voor Nederlands zijn ook de kerndoelen voor burgerschap vastgesteld. Taalvaardigheid hangt nauw samen met de ontwikkeling van burgerschapscompetenties. In filosofische gesprekken komen deze domeinen samen en versterken zij elkaar. In dit artikel bespreken we de kenmerken van een filosofisc...

Ouderschap en werken in het onderwijs hebben niet alleen met elkaar gemeen dat je werkt met een zeer leuke doelgroep. Er wordt ook van je verwacht dat je in beide situaties ‘het goede voorbeeld’ geeft. In mijn jaren als docent Nederlands in het voortgezet onderwijs kon ik daar nog wel eens onderuit komen door met mi...

Sara de Monchy is maker van onder meer de podcasts Sara’s Mysteries en De Rolverdeling, waarin zij met kinderen in gesprek gaat over hun leefwereld en ervaringen. Haar open en onderzoekende manier van vragen stellen viel op bij de redactie van MeerTaal. Reden genoeg om de rollen eens om te draaien. In dit gesprek, d...

Lachend zijn twee tienjarige Syrische jongens met elkaar aan het praten in het Nederlands. De een stelt vragen als een architect en ‘de klant’ geeft antwoord, waarbij de architect het droomhuis met tien toiletten en een glijbaan van de zolder naar de tuin tekent.

Bij mij in groep blauw oefenen leerlingen spelend...

Langere tijd met leerlingen lezen, schrijven en praten vergroot hun kennis van de wereld en daarmee ook hun begrip van teksten over dat onderwerp. Ook werk je aan duurzame woordenschatontwikkeling van de begrippen en woorden die in je thema aan de orde komen.

Het thema van deze keer is ... een podium vol gevoele...

Op onze voltijd-pabo leren studenten in verschillende onderwijseenheden over het lesgeven aan meertalige kinderen. In het eerste jaar hebben we aandacht voor de positieve houding van studenten ten opzichte van meertalige kinderen. Later in de opleiding komt didactiek aan bod en in meerdere minoren die studenten kunn...

Luisteren naar verhalen is heerlijk én goed voor leerlingen. Naast voorgelezen worden is luisteren naar een luisterboek een fijne manier om met verhalen in aanraking te komen. Maar hoe organiseer je dat in de klas en hoe kan de bibliotheek je hierbij ondersteunen? In dit artikel lees je de ervaringen van twee leerkr...

In de kerndoelen is veel aandacht voor productieve taalvaardigheid. En terecht: kinderen worden taalvaardiger door te lezen en te luisteren én door zelf te spreken en te schrijven. In deze rubriek geven we praktische voorbeelden, aansluitend bij de kerndoelen.

Deze activiteiten passen onder andere bij de kerndoe...

Maandagochtend, kwart voor elf. Een groep deeltijdstudenten van Pabo Groningen druppelt lokaal 3.16 binnen en begint al kletsend een boekentafel in te richten met boeken en attributen die tevoorschijn komen uit rolkoffertjes en boodschappentassen. Het is weer tijd voor de boekenkring waar studenten één keer per jaar...

Gijs Leenders promoveerde op 11 juli 2025 aan de Universiteit Utrecht op zijn onderzoek naar contextrijk, taalvergelijkend en procesgericht grammaticaonderwijs in het VO in de vakken Nederlands, Engels en Duits. De titel van zijn proefschrift is Bewuste taalvaardigheid ontleed.

Wat was de aanleiding voor je onde...

Veel leerlingen denken dat ze iets kennen, terwijl ze het vooral herkennen. De lesstof voelt vertrouwd, dus het lijkt alsof die geleerd is. Maar zodra het boek dichtgaat en een leerling het zonder hulp moet oproepen, blijkt dat vaak tegen te vallen. Dat is een beetje zoals wanneer je denkt dat je een route kent, omd...

De stem is een van de krachtigste instrumenten die een kind bezit. Door te spreken leren kinderen zichzelf kennen én elkaar. In dit artikel vertellen Claudia Dahmen en Maria Streefkerk hoe zij binnen thematisch onderwijs doelgericht de mondelinge taalvaardigheid van hun kinderen vergroten en wat volgens hen de meerw...

Een huis dat op zoek gaat naar een nieuwe bewoner; het prentenboek Het huisje zonder heks ontstond vanuit mijn fascinatie voor het sprookjesfiguur Baba Jaga, een heks die in een huis woont op kippenpoten. Het idee dat je met je huis overal naartoe kan wandelen vind ik een heerlijk gegeven. Als de heks verdwijnt, bes...

In deze editie:

• Onze redacteur is enthousiast over...
• Kindertekst van Ditte Merle.

Onlangs kreeg ik bij toeval een paar oude schoolschriftjes in handen. Op het etiket stond in prachtig verbonden schrift:

Rijkje was 11 jaar oud toen ze in dit schriftje werkte en zat in de bovenbouw van de lagere school. Rijkje had geluk:...

Het kan je niet ontgaan zijn: de kerndoelen voor Nederlands zijn vernieuwd. Opvallend genoeg gaat het weinig over het spiksplinternieuwe kerndoel 6: inzicht in taal als systeem. Een gemiste kans, volgens Katinka de Croon en Jantien Dhont. In dit artikel nemen zij je mee in de werkelijk wonderschone wereld van taal e...

Vijftien jaar lang was Milouska het energieke gezicht van het Jeugdjournaal. Ze vond het “onwijs leuk om vaak op basisscholen met kinderen te praten.” In die tijd ontdekte ze dat ze voor sommige kinderen een rolmodel was. Zoals voor een meisje uit een medisch opvanghuis: “Ik vind het heel fijn als ik u op televisie ...

Gedurende de 50 jaar van haar bestaan heeft de taalronde een steeds grotere plek in het onderwijs gekregen en is zij op veel scholen een vast onderdeel van het curriculum geworden. De taalronde staat daarin niet meer op zichzelf, maar wordt ingebed in taalrijke onderwijsaanpakken. In dit artikel belicht Hieke van Ti...

Mijn zoon Jago [Djeego] en ik vormen een hecht team met z’n tweeën, wij hebben een sterke band en ik ben gezegend met zo’n vrolijk kind. Toen hij vier was kreeg ik de keuze voorgelegd: zou hij naar het speciaal onderwijs gaan, of naar het regulier onderwijs? Vanwege de groepsgrootte, de extra aandacht en omdat Jago ...

Misschien moest je de titel twee keer lezen of heb je de betekenis van ‘panacee’ gegoogeld. Je ontdekte dat dit verwijst naar een oplossing voor alle denkbeeldige kwalen. Bij herlezing van de titel begreep je dat dit artikel draait om de vraag of close reading alle problemen in ons leesonderwijs kan oplossen. Als je...

En weer zie ik mezelf zuchtend en verveeld in de lerarenhandleiding kijken. Welke les hebben de methodemakers nu weer bedacht? Een invulopdracht die, jammer genoeg, niet helemaal binnen de belevingswereld van de leerlingen past. Niet echt interessant of boeiend. Ik hoor in gedachten al het gepuf van de leerlingen al...

Langere tijd met leerlingen lezen, schrijven en praten vergroot hun kennis van de wereld en daarmee ook hun begrip van teksten over dat onderwerp. Ook werk je aan duurzame woordenschatontwikkeling van de begrippen en woorden die in je thema aan de orde komen.

Het thema van deze keer is ... want dieren zijn preci...

Woorden brengen gevoelens tot rust. Dat is wat neurowetenschapper Dan Siegel samenvat met de bekende uitspraak ‘Name it to tame it’. Wanneer een emotie de juiste naam krijgt, daalt de activiteit van het alarmsysteem in het brein – de amygdala - en komt er weer ruimte voor denken, leren en oplossingen.

Ik vertel ...

Binnen de minor Oudere kind van de Marnix Academie in Utrecht onderzochten studenten welke typen gesprekken er worden gevoerd in hun praktijk en welke gespreksvaardigheden worden ingezet om leerlingen aan het denken te zetten. In dit artikel vertellen studenten Sanne en Eva de Vreede en docent Evelien Burema waarom ...

In de kerndoelen is veel aandacht voor productieve taalvaardigheid. En terecht: kinderen worden taalvaardiger door te lezen en te luisteren én door zelf te spreken en te schrijven. In deze rubriek geven we praktische voorbeelden, aansluitend bij de kerndoelen.

Deze activiteiten passen onder andere bij de kerndoe...

Lezen op de pabo is geen bijzaak; het is de basis van alles wat we later aan kinderen willen doorgeven. Vanaf dag één dompelen we onze studenten onder in de wereld van het kinderboek en stimuleren we op diverse manieren hun ontwikkeling tot leesstimulerende leraar. Wanneer je zelf een enthousiaste lezer bent, kun je...

Evert Zoutewelle sloot, na twee jaar praktijkonderzoek, in juli 2025 zijn primoraat af op Openbare Basisschool Passe-Partout (Stichting BOOR), te Rotterdam. Hij onderzocht hoe effectief taalonderwijs geboden kan worden aan meertalige en anderstalige kleuters.

Wat is een primoraat?

Een primoraat is een bewegi...

In de 2/3-groep van leerkrachten Lotte Blom en Marieke Ploeger wordt het taalonderwijs verbonden aan het spelverhaal van de groep. Vanuit een interessant thema komen lees- en schrijfactiviteiten en mondelinge communicatie aan bod. In dit artikel verkennen we hoe dat eruitziet in de dagelijkse praktijk.

Niet alle kinderen komen de school binnen met dezelfde taalbasis. Voor nieuwkomers en leerlingen met een minder rijke taalervaring wordt begrip van verhalen pas mogelijk wanneer taal en structuur zichtbaar worden gemaakt. Expliciete, visuele taalsteun is daarmee geen extra, maar een voorwaarde voor leren. In dit art...

Haar grenzeloze verwondering over het gedrag van andere diersoorten dan mensen bracht Lotte Stegeman op het idee om Slimmer dan je denkt te schrijven. In dit verhalende non-fictieboek fileren dieren het begrip ‘mensenslim’.

In deze editie:

• Onze redacteur is enthousiast over...
• Kindertekst van Rijke uit 1908.

Voor dit nummer vind ik het wel leuk om jullie eens mee te nemen voor een kijkje achter de schermen. De inhoud van ieder nummer plannen wij al maanden van tevoren, waarna een periode van schrijven, redigeren, schaven en eindredactie plaatsvindt, voordat het nummer naar de vormgever en naar de drukker gaat. Maar hoe ...

Dat spelen in de natuur goed is voor de lichamelijke ontwikkeling van jonge kinderen, weten we eigenlijk allemaal wel. Maar dat onderwijs in de natuur ook de taalontwikkeling van kinderen kan stimuleren, is minder bekend. Jannette Prins en Janneke Hagenaar beschrijven hoe je de natuur kunt benutten als rijke taalomg...