Welkom

Voor dit nummer vind ik het wel leuk om jullie eens mee te nemen voor een kijkje achter de schermen. De inhoud van ieder nummer plannen wij al maanden van tevoren, waarna een periode van schrijven, redigeren, schaven en eindredactie plaatsvindt, voordat het nummer naar de vormgever en naar de drukker gaat. Maar hoe ...

Dat spelen in de natuur goed is voor de lichamelijke ontwikkeling van jonge kinderen, weten we eigenlijk allemaal wel. Maar dat onderwijs in de natuur ook de taalontwikkeling van kinderen kan stimuleren, is minder bekend. Jannette Prins en Janneke Hagenaar beschrijven hoe je de natuur kunt benutten als rijke taalomg...

“Een ongelofelijk grote, ongelofelijk gevaarlijke leguaan is een van de heerlijkste prentenboeken van 2024, betekenisvol en licht,” schreef Edward van de Vendel over dit boek van Pim Lammers. Hij is niet de enige die onder de indruk is van dit verhaal. Pim wint er zijn tweede Zilveren Griffel mee. In 2017 was hij de...

Kinderen die meer plezier hebben in lezen, pakken vaker uit zichzelf een boek en worden uiteindelijk betere lezers dan kinderen die niet van lezen houden. Reina Loonstra beschrijft hoe je leesplezier al vanaf het begin van de leesontwikkeling kunt stimuleren met de boeken uit de serie Tijgerlezen.

Onlangs keken we de halve finale van Holland’s Got Talent, waarin een acrobatenduo met grote ringen naar huis gestuurd werd. Ik zei dat ze helaas moesten ophoepelen. Mijn vrouw en Dimar rolden met hun ogen, Novan was verontwaardigd over mijn gebrek aan empathie, maar ook geamuseerd.

Ik denk dat Novans gevoel voo...

De Taalschool in Panningen werkt met kennisrijke thema’s. Leerlingen vertrekken na een jaar met veel algemene kennis, en kunnen goed spreken, lezen en schrijven in het Nederlands. Hoe pakt deze school dit aan? Daisy Mertens legt dat in dit interview uit aan de hand van het thema Groei en ontwikkeling.

Afgelopen schooljaar heb ik op een school midden in de natuur gewerkt. Een plek met veel groen, verschillende vogels en op zijn tijd een eekhoorn. Naast de school ligt een weiland waar pensioenkoeien grazen. Fantastisch!

Omdat ik nu voor de invalpool werk, kan ik overal binnen Scholengroep Proceon gestationeerd ...

Langere tijd met leerlingen lezen, schrijven en praten vergroot hun kennis van de wereld en daarmee ook hun begrip van teksten over dat onderwerp. Ook werk je aan duurzame woordenschatontwikkeling van de begrippen en woorden die in je thema aan de orde komen.

Het thema van deze keer is Onzichtbaar. 

Download...

Stralend leest ze haar drietalige gedicht voor, in het Chinees, Engels en Nederlands. Dit bedeesde meisje staat ineens apetrots haar tekst voor te dragen. Luna heet ze en ze zit in groep 6 van een basisschool in Utrecht, waar ik dit voorjaar Schoolschrijver was. Mijn missie is de motivatie in lezen en schrijven aan ...

“Ik vind het prima als ze alleen maar strips lezen. Het gaat mij erom dát ze lezen,” hoorde ik een leerkracht van groep 8 zeggen. Is het een verstandige keuze om kinderen op school de vrije keuze te geven en hen toe te staan alleen strips te lezen? Het gefundeerde antwoord is: nee. Als je de leesontwikkeling optimaa...

In de definitieve conceptkerndoelen is veel aandacht voor productieve taalvaardigheid. En terecht: kinderen worden taalvaardiger door te lezen en te luisteren én door zelf te spreken en te schrijven. In deze rubriek geven we praktische voorbeelden, aansluitend bij de definitieve conceptkerndoelen.

Deze activitei...

Bij ons op de Pabo-HvA leren we studenten hoe natuuronderwijs en taal elkaar kunnen versterken. Uit onderzoek blijkt dat begrijpend lezen sterk samenhangt met natuurwetenschappelijk redeneren. Taalonderwijs kan dus een belangrijke rol spelen bij het beter begrijpen van natuur- en techniekonderwerpen.

Stel je bijvoo...

Fae van der Weijden promoveerde op 22 januari 2025 aan de Universiteit van Amsterdam op haar onderzoek naar de effectiviteit van de leesinterventie Bouw! in de praktijk.

Wat was de aanleiding voor je onderzoek?

De vroege leesinterventie Bouw! wordt tegenwoordig op 80% van de Nederlandse basisscholen gebruikt...

Een goedgekozen prentenboek biedt veel mogelijkheden om taaldoelen te verbinden aan spel. In dit artikel zien we twee voorbeelden: Boer Boris in de peutergroep en Dotties eieren in de kleutergroep.

“Hoe was het vandaag op school?” is een vraag waar veel kinderen geen antwoord op weten. Op basisschool Tarcisius in Heerlen hebben ze daar iets op bedacht: leerlingen vertellen in hun eigen podcast wat hen bezighoudt, wat ze leren en beleven. Samen met maker Roel Peijs ontdekken ze hun talenten, groeien ze in spree...

Je lijf heb je altijd bij je. Het is een mooi startpunt om je leerlingen de wereld te laten ontdekken. Ook de wereld van de taal.

In deze editie:

• Onze redacteur is enthousiast over...
• Kindertekst van Zoë over de vrouwenstrijd.

Via sociale media word ik op dit moment overspoeld door berichten over AI. Ook in het (taal-) onderwijs gaat AI een steeds grotere rol spelen, dus we kunnen er niet omheen om in MeerTaal aandacht te besteden aan deze ontwikkeling. Moeten we AI vermijden of omarmen? Je hoort veel negatieve geluiden over AI. Er zijn g...

Kinderen die op jonge leeftijd de ruimte krijgen om spontaan te spellen, ontwikkelen later sterkere lees- en spellingvaardigheden. Al vanaf 2,5 jaar laten kinderen spontane spelling zien door ‘alsof’ te schrijven en lezen in hun spel. Hoe herken je deze uiting van beginnende geletterdheid? En op welke manier kun je ...

Hendrik Jan Bökkers is als zanger en liedjesschrijver in het Oosten al jaren populair. Hij zong bij Jovink en de Voederbietels en heeft inmiddels succes met zijn eigen band De Bökkers. Zijn bewuste keuze voor het zingen in het Nedersaksisch maakte bij Beste zangers in 2021 zoveel indruk, dat de zangeres Karsu een li...

Een internationale stage of studiereis biedt vierdejaars pabostudenten van Hogeschool de Kempel de kans om hun klaslokaal tijdelijk te verruilen voor een leeromgeving over de grens. Deze buitenlandse ervaringen vormen vaak een van de hoogtepunten van hun opleiding, waarin onderwijs en cultuur hand in hand gaan. In d...

Mijn kinderen zaten op de grond met een prentenboek, verzonken in hun eigen spel. Toen ik zei dat het tijd was om naar bed te gaan, onderbrak mijn zoon Gijs mij kordaat. “Ik zie geen stille vinger, papa, en als je wat wil zeggen moet je een stille vinger opsteken!” Er sprak een vanzelfsprekendheid uit: zo doen we da...

“Mogen we vanmiddag een spelletje doen?” roept Safae. “Nee, we gaan eerst begrijpend lezen”, antwoordt de meester. “Alwéér begrijpend lezen?” roept Ymar zuchtend. Dit is de realiteit op veel Nederlandse basisscholen. Uit onderzoek weten we dat veel Nederlandse kinderen niet graag lezen. Spelletjes doen en gamen zijn...

Imran is net twaalf en een jaar bij ons op school. Tijdens de Estafette-leeslessen maakt hij een ongemotiveerde indruk. Hij heeft met veel moeite net AVI-niveau eind 3 gehaald. Het beeld dat wij van hem hebben, is dat van een onzekere jongen die zijn ouders en Syrië enorm mist, daar wel onderwijs heeft gevolgd, maar...

Langere tijd met leerlingen lezen, schrijven en praten vergroot hun kennis van de wereld en daarmee ook hun begrip van teksten over dat onderwerp. Ook werk je aan duurzame woordenschatontwikkeling van de begrippen en woorden die in je thema aan de orde komen. In deze nieuwe rubriek bieden we je elk nummer een set va...

Met een kistje bontgekleurde primula’s achterop fietste ik eind januari naar basisschool de Panda. De plantjes op de tafel in het ouderlokaal, naast de thee en koekjes, zagen er gezellig uit. En dat bleek een voorbode.

Even later stond ik samen met de directeur een paar moeders van kinderen uit groep 6 te verwel...

Net als in Nederland wordt in het basisonderwijs in Vlaanderen geworsteld met het vormgeven van effectief schrijfonderwijs. Met expliciete aandacht voor schrijfstrategieën en het modelleren hiervan willen de onderzoekers van het project SOS Schrijven op School helder krijgen wat werkt. In dit artikel delen zij hun b...

In de definitieve conceptkerndoelen is veel aandacht voor productieve taalvaardigheid. En terecht: kinderen worden taalvaardiger door te lezen en te luisteren én door zelf te spreken en te schrijven. In deze rubriek geven we praktische voorbeelden, aansluitend bij de definitieve conceptkerndoelen.

Dit past onder...

Hogeschool de Kempel ligt in een regio die zich kenmerkt door een grote toestroom van kenniswerkers, arbeidsmigranten en vluchtelingen, waardoor de leerlingpopulatie op scholen steeds diverser wordt. Belangrijk dus om pabostudenten al tijdens hun studie goed voor te bereiden op het lesgeven aan deze meertalige doelg...

Brechtje van Zeijts promoveerde op 23 januari 2025 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op haar onderzoek naar video’s binnen het begrijpend leesonderwijs. Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen het begrijpen van teksten en video’s? En kunnen video’s effectief worden ingezet binnen het leesonderwijs?

Vanuit zijn ervaring als ICT-docent vertelt Rik Santegoets in dit interview met Monica Koster en Lucienne Rijks hoe leraren AI functioneel kunnen inzetten om hun (meertalige) leerlingen te ondersteunen met hun taal- en leesontwikkeling. Hij bespreekt meerdere programma’s waarbij hij heel veel praktische tips deelt.

De onderbouw van basisschool Frankendael heeft na een interne scholing over technisch lezen een aanpak ontwikkeld voor een succesvolle leesstart. In dit artikel vertellen drie leerkrachten waar deze aanpak op is gebaseerd, hoe het werkt en wat de positieve effecten zijn.

In Vandaag komen we niet meer thuis vlucht Mirza met zijn vader naar diens geboorteland. Daar moet hij stapje voor stapje een nieuw leven opbouwen. Mirza komt er pas na een tijdje achter waarom ze moesten vertrekken en dat ze niet meer terug zullen gaan. Dat is een grote klap voor hem.

Dit boek speelt in de Levaren...

In deze editie:

• Onze redacteur is enthousiast over...
• Kwaliteitskader Leermiddelen Taal
• Kindertekst van Tycho over de kurkumaproef.

Regelmatig woon ik bijeenkomsten bij over taalonderwijs: symposia, studiedagen, congressen en netwerkdagen. Het is altijd weer inspirerend om bij dit soort gelegenheden bijgepraat te worden over de nieuwste inzichten en mooie voorbeelden van good practices te zien. Op deze bijeenkomsten doe ik ook vaak ideeën op voo...

Voor juf Emma is het omgaan met TOS dagelijkse kost. Bauke (4,5) speelt samen met zijn vriend met constructiemateriaal. Zijn vriendje gaat bouwen, ‘maa, i wiwwe (maar ik wil)’, roept Bauke gefrustreerd. Hij wijst naar het dak, dat hij wil afmaken. ‘Di(t) blijve staa(n), dee moe blijve!’. Hij wil zijn vriendje slaan....